Każde dziecko poprzez niewłaściwe zachowanie chce pokazać swoje emocje, myśli i samopoczucie. Czasami chce też wyrazić swoje własne zdanie, zbuntować się, żeby postawić na swoim lub po prostu zwrócić na siebie uwagę.

Należy podkreślić, że dzieci nie zachowują się źle ponieważ mają trudny charakter. Zachowują się źle ponieważ jest to naturalne dla każdego z Nas i potrzebują przewodnika, który pokaże im, że można inaczej wyrażać swoje emocje. Bo można!

Oczywiście, w zależności od wieku dziecka złe zachowania przejawiają się w różnych, chyba niewyczerpalnych konfiguracjach. Młodsze dzieci uciekają, rozrzucają zabawki po całym pokoju, wyciągają rzeczy z najgłębszych zakamarków szafy, płaczą, tupią nogami. Te starsze, w wieku szkolnym, zaczynają natomiast coraz śmielej wdawać się w dyskusję, żeby podkreślić swoją niezależność. Ponadto odmawiają wywiązywania się z obowiązków domowych, zaczynają kłamać, a czasami nawet są agresywne – werbalnie lub fizycznie.

Tu pojawia się pytanie – czy dzieci robią to świadomie ?

To zależy już od intencji dziecka, jego świadomości swoich zachowań i poziomu inteligencji emocjonalnej. Nie zapominajmy również, że niektóre z nich do perfekcji opanowały umiejętność manipulacji emocjami dorosłych, by nieodpowiednim zachowaniem sprawdzić na co mogą sobie pozwolić.

Brzmi znajomo ?

Prawdopodobnie każdy rodzic, czy nauczyciel zna te dni i sytuacje, kiedy zachowanie dziecka przekracza wszelkie możliwe granice. Jest głośne, złośliwe, dokucza rodzeństwu, czy rówieśnikom i robi wszystko, żeby zepsuć innym humor i stanowczo powiedzieć – „Halo?! Tutaj jestem! Zrób coś!”.

No właśnie! „Zrób coś!”. Tylko, do jasnej.. – „CO ZROBIĆ ?!” 

Schemat działania jest jednym z najistotniejszych elementów pracy nad nieodpowiednimi zachowaniami.

Ważne, żeby dziecko wiedziało czego może się spodziewać w momencie kiedy źle się zachowa, było na to przygotowane i mogło przede wszystkim samodzielnie wysnuć wnioski dotyczące swojego zachowania. Nie chodzi o kary i nagrody. Chodzi o rozmowę i rozwijanie umiejętności wyciągania wniosków ze swoich nieodpowiednich zachowań.

Zastanawiasz się jak w CZTERECH prostych krokach nauczyć dziecko modyfikować swoje nieodpowiednie zachowania ?

Krok 1. Na samym początku najważniejsze jest to, żeby dziecko przed rozpoczęciem rozmowy było już spokojne. Zacznij dopiero jak będziesz pewny, że będzie mogło skoncentrować się na rozmowie z Tobą, bez zbędnych emocji, płaczu, krzyku, pretensji.

Krok 2. Zadaj dziecku pytanie – „Co według Ciebie było nieodpowiednie w Twoim zachowaniu?”.

WAŻNE! W rozmowie z młodszym dzieckiem warto najpierw samemu powiedzieć co według Ciebie było nieodpowiednie, następnie poprosić dziecko o to, by własnymi słowami powiedziało czego nie powinno robić.

Krok 3. Kontynuuj i zadaj pytanie „Jak powinieneś się zachować w tej sytuacji?”

Wizualizacja dobrego zachowania jest podstawowym czynnikiem pomagającym dziecku modyfikować swoje zachowania i zwiększającym prawdopodobieństwo, że nie powtórzą się one w przyszłości lub powtórzą z mniejszym nasileniem, a dziecko będzie potrafiło reagować na nie w czasie rzeczywistym.

Krok 4. Na samym końcu poproś dziecko, żeby powiedział Ci – „jak teraz mogłoby naprawić tę sytuację/ swoje nieodpowiednie zachowanie ?”

Przede wszystkim istotne jest to, żeby dziecko naprawiło szkody, które wyrządziło swoim zachowaniem, jednocześnie miało szansę, żeby wybaczyć sobie samemu.
Następnie powinno przeprosić osoby, które mogły poczuć się skrzywdzone.
Badania pokazują, że dzieci, które przepraszają szybciej są skłonne do refleksji nad swoim zachowaniem.

Oczywiście należy pamiętać, że podana metoda to propozycja działania, które można modyfikować i interpretować dostosowując je do osobowości dziecka, jego możliwości i potrzeb.  Jednak z całą pewnością warto pracować nad umiejętnością modyfikowania nieodpowiednich zachowań dziecka przez.. DZIECKO!

Patryk Madaliński

Patryk Madaliński

psycholog, pedagog

Skontaktuj się z Nami!